Mkurugenzi Mtendaji wa OpenAI, Sam Altman, amesema kuwa hatari moja ya akili bandia (AI) ambayo haijapewa uzito wa kutosha ni kwamba watu wanaweza kutegemea teknolojia hii kupita kiasi katika kufikiri, jambo linaloweza kusababisha uwezo wao wa kufikiri kudhoofika hatua kwa hatua.
Katika kipindi cha podikasti ya Invest Like the Best kilichorushwa Jumanne kwa saa za eneo la huko, alipoulizwa kuhusu tatizo muhimu zaidi ambalo bado halijatatuliwa katika uwanja wa AI, Altman alisema: “Nadhani suala moja ambalo halijapewa kipaumbele cha kutosha ni, tutawezaje kuzuia uwezo wa kufikiri kudhoofika?”
Aliendelea kusema: “Tutatumiaje zana hizi huku tukihakikisha kwamba tunaendelea kuufanyisha ubongo mazoezi na kuendelea kuelewa mambo ambayo ni muhimu kweli?”
Altman alitoa maoni hayo wakati ambapo watafiti wengi zaidi wameanza kuonya kwamba, ingawa AI inaweza kuongeza ufanisi wa kazi, pia inaweza kudhoofisha ujuzi wa kikazi na uwezo wa kufikiri ambao watu walikuwa nao awali.
“Hakujawahi kuwa na zana yoyote iliyotupa fursa ya kukabidhi mchakato wa kufikiri kwa njia hii.” Nataliya Kosmyna, mtafiti wa Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts (MIT), alisema katika mahojiano na Business Insider mapema mwezi huu. Utafiti wa awali alioufanya uligundua kwamba baada ya muda, watu waliotumia AI zalishaji kuandika insha walifanya vibaya zaidi kuliko wale waliotumia utafutaji wa Google au ambao hawakutumia zana yoyote.
Vivienne Ming, mtaalamu wa sayansi ya neva ya kinadharia na mtafiti wa AI, aliita hatari ya watu kuacha kufanya kazi ya kufikiri kwa sababu AI inaweza kuifanya kwa niaba yao “ubadilishaji sugu” (chronic substitution). Mwezi uliopita alisema kuwa kutegemea AI mara kwa mara kuchukua nafasi ya mchakato wa kufikiri kunaweza kudhoofisha akiba ya utambuzi ya mtu, ambayo ni kinga muhimu dhidi ya shida ya akili.
Wasiwasi huu umekuwa mkubwa zaidi kadiri uwezo wa zana za AI unavyoendelea kuimarika. Siku hizi, AI haitumiki tena tu kujibu maswali na kuzalisha maandishi, bali inaanza pia kushughulikia kazi zinazozidi kuwa tata, zikiwemo kukagua nyaraka, kuchanganua utafiti, kutoa huduma kwa wateja na kutengeneza programu.
Altman si kiongozi pekee wa sekta ya teknolojia anayehofia athari za AI kwa uwezo wa binadamu wa kufikiri.
Mwaka jana, Arthur Mensch, Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Ufaransa ya AI ya Mistral AI, alisema katika mahojiano na The Times kwamba hatari kubwa zaidi ya AI inaweza kuwa kusababisha wafanyakazi “kupoteza ujuzi” (deskilling). Kadiri watu wanavyozidi kutegemea AI kutafuta taarifa, binadamu wanaweza kuanza kuwa wavivu zaidi hatua kwa hatua.
Hata hivyo, katika mahojiano hayo ya podikasti, Altman bado alionyesha mtazamo chanya zaidi kuhusu mustakabali wa AI.
Alielezea hali ya baadaye “ya kushangaza sana”: msaidizi binafsi wa AI anayeweza kufanya kazi saa zote, kusoma nyaraka mbalimbali, kusikiliza mikutano, kukumbuka yaliyomo katika barua pepe za wiki kadhaa zilizopita, na kutumia uwezo wa kompyuta usiotumika wakati wa usiku kuzalisha mawazo, huku akimshauri mtumiaji hatua anayopaswa kuchukua baadaye.
Hata hivyo, alisema kwamba hata modeli zenye nguvu za AI huenda bado zikashindwa kuiga uwezo unaowafanya wanadamu kuwa wa kipekee. Alisema: “Huenda ulimwengu ukahitaji kuunda neno jipya la kuelezea aina hiyo ya uamuzi ambao binadamu wanaweza kuufanya vizuri sana, lakini AI bado inaonekana kuwa na ugumu mkubwa wa kuumudu kwa kweli.”