OpenAI shu hafta yosh foydalanuvchilar uchun maxsus ishlab chiqilgan ChatGPT’ning o‘smirlar versiyasini ishga tushirdi. Unda yoshni aniqlash mexanizmi orqali ayrim funksiyalar cheklanadi.
Shu munosabat bilan xorijiy OAV vakili Engadget bolalar xavfsizligi bo‘yicha bir necha ekspert bilan suhbatlashdi. Ularning ChatGPT’ning o‘smirlar versiyasiga bergan baholari turlicha bo‘ldi. Biroq barchasi bu tizimni ota-onalar va yosh foydalanuvchilarga tavsiya qilishdan oldin ko‘plab mustaqil sinovlardan o‘tkazish kerak, OpenAI esa xavfsizlik mexanizmlari qanday ishlashini ancha shaffof tushuntirishi lozim, degan fikrda.
Oilalarga ko‘ngilochar va texnologik mahsulotlar bo‘yicha tavsiyalar beruvchi Common Sense Media kompaniyasining AI va raqamli baholash bo‘yicha rahbari Robbi Tuni shunday dedi: “OpenAI bu safar juda muhim va’dalarni berdi, ammo ushbu xavfsizlik va’dalari hamda funksiyalari haqiqatan ham samarali ekanini isbotlovchi dalillarni taqdim etishi kerak.”
Bolalar internet xavfsizligi tashabbusi Fairplay ijrochi direktori Josh Golin yanada keskin fikr bildirdi: “Qog‘ozda OpenAI e’lon qilgan ayrim choralar haqiqatan ham to‘g‘ri yo‘nalishda qadam tashlayotgandek ko‘rinadi, ammo chuqurroq o‘rganilganda xavotir uyg‘otadigan jihatlar hali ko‘p. Shular jumlasiga javobgarlik mexanizmining yo‘qligi ham kiradi. Ijtimoiy tarmoqlar bolalarni himoya qilish masalasida kompaniyalarga shunchaki ishonish ish bermasligini allaqachon ko‘rsatdi, OpenAI’da ham xuddi shunday muammolar kuzatilgan. Bungacha OpenAI’da o‘z joniga qasd qilish, zo‘ravonlik va giyohvand moddalarni iste’mol qilishga oid kontent uchun cheklovlar bor edi, ammo bu cheklovlar yo ishlamadi, yo vaqt o‘tishi bilan asta-sekin samarasini yo‘qotdi.”
Ikkalasi ham OpenAI’ning avtomatik yoshni aniqlash tizimi o‘smirlarni barqaror aniqlay olishi va ularni ChatGPT’ning o‘smirlar versiyasiga o‘tkaza olishiga shubha bildirdi. Tuni shunday dedi: “OpenAI bu tizim samaradorligi haqidagi ma’lumotlarni e’lon qilmagan, noto‘g‘ri aniqlash va aniqlamay qolish ko‘rsatkichlari noma’lum, avtomatik tizim ChatGPT’dagi barcha o‘smirlarni aniqlashi amri mahol. OpenAI ilgari ayrim shahvoniy kontent funksiyalarini ishga tushirishni rejalashtirganida, xabarlarga ko‘ra, yakunda ularni taqdim etmaslik sabablaridan biri yoshni baholash texnologiyasi yetarlicha ko‘p o‘smirlarni aniq aniqlay olmagani bo‘lgan.”
Tuni, shuningdek, o‘smirlar yoshni aniqlash tizimini chetlab o‘tishga deyarli aniq urinishi va yanada kutilmagan qochish usullarini izlashini ta’kidladi.
OpenAI bergan eng aniq va’da aynan ekspertlar bajarilishiga eng ko‘p shubha qilayotgan va’dadir. OpenAI’ning o‘smirlar va oilalar masalalari bo‘yicha rahbari Loren Jonas avval shunday degan edi: “Belgilangan barcha kontent avval OpenAI’ning to‘liq stavkada ishlaydigan xodimlari tomonidan tekshiriladi, shundan keyingina ota-onalarga xabar beriladi. Maqsadimiz foydalanuvchi so‘rov yuborganidan keyin bir soat ichida ota-onaga xabar berish.”
U yana OpenAI barcha belgilangan kontentni inson tomonidan tekshirish va bir soat ichida ota-onalarga xabar berishni ta’minlash uchun yetarli xodimlar va qayta ishlash imkoniyatiga ega ekanini aniq ta’kidladi.
Tuni bunga shubha bildirdi: “Bu jarayon baribir avtomatlashtirilgan qarorlarga tayanadi. Shunday ekan, savol tug‘iladi: kontentni saralab, keyin uni inson tekshiruvchilariga topshiradigan avtomatik klassifikatorga qanchalik ishonish mumkin?”
Golin ham shunday dedi: “Men aniq ma’lumotlarni ko‘rishni istardim: har kuni nechta suhbat belgilanib, tekshiriladi, tekshiruvchilar qancha va har bir tekshiruv o‘rtacha qancha vaqt oladi. OpenAI yetarlicha ko‘p xodim yollagani va ehtimoliy xavf mavjud bo‘lgan har bir suhbatni sinchiklab tekshira olishini tasavvur qilish qiyin.”
Uch ekspert, shuningdek, ota-ona va bola ChatGPT hisoblarini faol ravishda bog‘lashi kerak bo‘lgan mexanizm bu funksiyaning amaliy samaradorligini pasaytiradi, degan fikrga bir ovozdan qo‘shildi. Golin shunday dedi: “Ota-onalarning aksariyati ota-ona nazorati vositalaridan umuman foydalanmaydi. Buning sabablaridan biri bu vositalar ko‘pincha topish va ishlatish qiyin qilib ishlab chiqilishidir.”
Uning fikricha, samaraliroq yo‘l bu funksiyani sukut bo‘yicha yoqish va himoya mexanizmlarini mahsulot dizaynining o‘ziga singdirishdir: “Boshidanoq eng qat’iy himoya sozlamalaridan foydalanish, masalan, foydalanish vaqtiga cheklovni sukut bo‘yicha yoqish va keyin ota-onaga uni o‘zgartirish yoki o‘zgartirmaslikni tanlash imkonini berish kerak. Mas’uliyatni ota-onalarga yuklab, cheklovlarni o‘zlari o‘rnatishini talab qilmaslik lozim.”