Một số ông bà ở Mỹ đang hào hứng đưa cháu vào những cuốn sách thiếu nhi do AI tạo, nhưng lại khiến cha mẹ của trẻ vô cùng phản cảm, thậm chí gây mâu thuẫn gia đình.
Theo tạp chí Wired đưa tin ngày 29 tháng 7 theo giờ địa phương, nhiều phụ huynh trên khắp nước Mỹ lần lượt nhận được sách thiếu nhi do AI tạo từ ông bà của các em. Ban đầu, ông bà chỉ muốn chuẩn bị cho cháu một món quà đậm dấu ấn cá nhân, nhưng kết quả thường lại phản tác dụng.
Trong mắt ông bà, dùng AI tạo một cuốn truyện tranh thiếu nhi với nhân vật chính là cháu “vừa mới lạ vừa đáng yêu”. Tuy nhiên, cha mẹ của trẻ chưa chắc đồng tình, đặc biệt là không chấp nhận việc đưa ảnh và thông tin nhận dạng của con cho nền tảng AI xử lý.
Một phụ huynh đã than phiền gay gắt trong một bài đăng trên Reddit. Dù bản thân đã nhiều lần nói rõ là phản đối, mẹ của người này vẫn không dừng lại. “Tôi đã nói không biết bao nhiêu lần rằng tôi không ủng hộ nghệ thuật do AI tạo ra, đồng thời cũng vạch rõ giới hạn: tuyệt đối không được đưa bất kỳ bức ảnh nào của gia đình tôi vào AI, càng không được sử dụng thông tin có thể nhận dạng chúng tôi dưới bất kỳ hình thức nào. Thế nhưng bà ấy vẫn dựa trên những trải nghiệm giữa bà và con tôi để viết truyện, thiết kế nhân vật rất giống con tôi, rồi còn dùng tên của các thành viên trong gia đình, để các nhân vật đại diện cho chúng tôi, nhằm giúp con tôi ‘nhìn thấy gia đình mình trong câu chuyện’.”
Một ngành kinh doanh xoay quanh sách thiếu nhi cá nhân hóa bằng AI cũng theo đó nổi lên. Các nền tảng như Imagitime, StoryWonderBook và Childbook.ai đã đơn giản hóa quy trình đến mức tối đa: người dùng chỉ cần cung cấp thông tin về trẻ là có thể đưa trẻ vào một câu chuyện do AI bịa ra.
Tuy nhiên, dường như trẻ em không mấy hứng thú với “câu chuyện dành riêng cho mình” mà chúng nhận được. Một người cha có con 7 tuổi và 3 tuổi nói với Wired rằng những cuốn sách thiếu nhi cá nhân hóa bằng AI do người thân tặng chỉ khiến hai đứa trẻ cảm thấy “chán”. “Câu chuyện vừa dài vừa lan man. Chỉ đọc một lần, hai đứa con tôi đã nói: ‘Được rồi, đọc Chiếc xe tải xanh nhỏ đi.’”
Chú thích: “Chiếc xe tải xanh nhỏ” là loạt sách thiếu nhi bán chạy do Alice Schertle sáng tác.
Nhà nghiên cứu Xu Daozhi (phiên âm) của Đại học Macquarie từng chuyên phân tích “cơn sốt sách thiếu nhi AI”. Theo bà, việc trẻ em phản ứng lạnh nhạt với sách thiếu nhi AI hoàn toàn không có gì bất ngờ. “Trẻ em sẽ không yêu thích một cuốn sách thiếu nhi chỉ vì trong đó xuất hiện tên hoặc hình ảnh của mình. Điều thực sự thu hút trẻ là bản thân câu chuyện phải đủ thú vị. So với sách thiếu nhi do tác giả con người sáng tác, sách thiếu nhi do AI tạo thường không có khiếu hài hước, thiếu những nhân vật gây ấn tượng và cũng thiếu sức căng kịch tính để thúc đẩy diễn biến câu chuyện.”
Đáng lo ngại hơn cả nội dung tẻ nhạt là nguy cơ quyền riêng tư của trẻ bị lạm dụng. Xu Daozhi chỉ ra rằng cách các nền tảng AI sử dụng và lưu trữ “ảnh trẻ em” thiếu minh bạch; ảnh có thể bị chia sẻ cho bên thứ ba hoặc bị dùng để huấn luyện mô hình AI.